
Kinh doanh tivi cũ có giá trị nằm chủ yếu ở tấm nền: một điểm chết hay một mảng ám màu bị phát hiện sau khi mua về làm cửa hàng lỗ cả chiếc máy. Bài này nêu 6 việc cho chủ cửa hàng đồ cũ: thu mua có phiếu, kiểm panel, định giá theo bảng, nhập kho theo serial, đặt bảo hành ngắn và xử lý khi khách quay lại.
Chiều thứ bảy, chủ cửa hàng chốt mua một chiếc tivi cỡ lớn qua điện thoại sau khi người bán gửi hai tấm ảnh màn hình đang sáng. Về đến kho, nhân viên bật máy lên màn đen và thấy một vệt sọc dọc kèm vùng ám vàng ở góc phải. Tiền đã thanh toán, người bán đã đi, trong khi chi phí thay panel cho tivi cỡ lớn cao so với giá trị của một chiếc máy cũ.

Điểm yếu thứ hai là định giá cảm tính. Cùng một chiếc tivi, nhân viên ca sáng báo khách một giá, chủ cửa hàng báo một giá khác, vì cửa hàng chưa có bảng ghi mức giảm theo tình trạng panel. Người bán máy nhận ra sự chênh lệch và mang tivi sang cửa hàng khác.
Điểm yếu thứ ba nằm ở khâu bán ra. Tivi giao đi không ghi serial, tình trạng chỉ nằm trên phiếu viết tay, nên tuần sau khi khách quay lại phản ánh màn hình lóe sáng, cửa hàng không tra được máy nhập ngày nào, kiểm ra sao, bảo hành tới khi nào. Cuộc đối chiếu ở quầy khi đó dựa vào trí nhớ của hai bên.
Kinh doanh tivi cũ là hoạt động thu mua, kiểm tra và bán lại tivi đã qua sử dụng, phân nhóm theo kích thước màn hình và đời máy. Cửa hàng kiếm lời từ chênh lệch giữa giá thu mua và giá bán sau khi trừ chi phí kiểm máy, sửa nhỏ và bảo hành.
Khác điện thoại hay laptop cũ, tivi là máy cồng kềnh, khó vận chuyển và panel chiếm phần lớn giá trị. Điện thoại cũ có thể thay màn hình ở nhiều cửa hàng sửa chữa, trong khi tivi cỡ lớn khó tìm panel thay thế và chi phí cao so với giá máy. Vì vậy, kiểm panel trước khi mua là việc quyết định lãi lỗ, không phải việc phụ.
Cửa hàng đã bán điện thoại hay laptop cũ có thể dùng chung một nền quản lý cho cả tivi, theo cách một phần mềm quản lý cửa hàng đồ cũ gắn serial cho từng máy. Nhờ đó, mỗi chiếc tivi có một dòng dữ liệu riêng từ lúc thu mua tới lúc bán.
Về pháp lý, bảo hành theo thỏa thuận cũng phải được công bố rõ. Theo Điều 30 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, chính sách bảo hành gồm thời điểm, thời hạn áp dụng, nội dung, phạm vi, phương thức thực hiện bảo hành và các trường hợp loại trừ trách nhiệm của bên kinh doanh. Cửa hàng bán tivi cũ kèm bảo hành ngắn nên viết các nội dung này lên phiếu và đưa khách xem trước khi nhận máy.
Hiện nay, cửa hàng có biết chiếc tivi cũ nào trong kho đã kiểm panel và chiếc nào chưa? Qranty quản lý kho theo serial, nên mỗi tivi có một dòng riêng với giá nhập, giá bán và thời hạn bảo hành.
Sáu việc dưới đây đi theo đường đi của chiếc tivi, từ lúc thu mua tới lúc khách quay lại. Mỗi việc để lại một dòng dữ liệu, nên nhân viên ca nào cũng làm giống nhau.
Mỗi lần thu mua cần một phiếu ghi tên người bán, số điện thoại, ngày nhận và serial in trên nhãn sau lưng tivi. Với máy mua từ khách lẻ, phiếu thêm dòng xác nhận người bán là chủ máy; với máy mua theo lô thanh lý văn phòng, phiếu ghi tên đơn vị thanh lý.
Serial là khóa nối mọi dữ liệu về sau: tình trạng panel, giá vốn, ngày bán và hạn bảo hành. Bài quản lý kho máy cũ mô tả cách mỗi máy đã qua sử dụng có giá vốn và trạng thái riêng.
Kiểm panel nên làm ở nơi tối, trên tivi đã chạy đủ lâu để đèn nền ổn định. Nhân viên lần lượt hiển thị màn đen, trắng, đỏ, xanh lá và xanh dương, sau đó soi từng vùng của màn hình. Màn đen cho thấy hở sáng và đèn nền không đều, màn trắng cho thấy ám vàng, sọc và vết bẩn trong tấm nền.

Điểm chết hiện ra là điểm sáng hơn hoặc tối hơn các điểm xung quanh trên màn hình đồng màu; cách kiểm đơn giản là trình chiếu hình ảnh nhiều màu rực rỡ và quan sát điểm nào giữ nguyên màu qua từng hình. Bốn nhóm lỗi cần ghi riêng trên phiếu kiểm gồm điểm chết, sọc dọc hoặc sọc ngang, ám màu, và đèn nền yếu hoặc không đều.
Ngoài panel, nhân viên thử nguồn, cổng HDMI, loa và kết nối mạng, vì lỗi nhỏ ở các phần này vẫn làm khách quay lại. Cửa hàng ghi kết quả vào trường tùy chỉnh của máy theo serial để người bán ra sau xem được.
Định giá bắt đầu từ tình trạng panel, sau đó mới tới đời máy và kích thước. Panel sạch giữ giá cao nhất trong nhóm đời và cỡ tương đương; panel lỗi nhẹ bị giảm giá và bán kèm cam kết rõ; panel sọc hoặc vỡ chuyển sang bán linh kiện hoặc không thu mua.
Cửa hàng lập bảng một lần, đặt ở quầy kiểm máy, và mọi nhân viên báo giá theo bảng. Mức giảm cụ thể do cửa hàng tự đặt theo thị trường địa phương, vì không có mức chung cho mọi nơi.
Sau khi kiểm và định giá, tivi được nhập kho theo serial cùng giá nhập, giá bán dự kiến và danh mục. Qranty cho nhập từng máy, hoặc nhập hàng loạt bằng Excel với file do cửa hàng tự chuẩn bị khi nhận một lô lớn.

Ảnh tình trạng panel là việc cửa hàng tự lưu theo serial, chẳng hạn một thư mục ảnh đặt tên bằng số serial của từng máy. Khi khách phản ánh lỗi, nhân viên mở đúng thư mục để đối chiếu với ảnh lúc nhận.
Bảo hành tivi cũ nên ngắn, rõ phạm vi và gắn với serial. Cửa hàng tự đặt thời hạn bảo hành cho máy; 30 ngày chỉ là ví dụ minh họa, thời hạn do cửa hàng hoặc hãng quy định. Phạm vi cần nói rõ: lỗi panel xuất hiện trong thời hạn được xử lý, trong khi lỗi do rơi vỡ, vào nước hoặc tự mở máy bị loại trừ.

Khi giao máy, nhân viên kích hoạt bảo hành bằng QR hoặc serial và khách nhận phiếu có hạn bảo hành. Theo Điều 30, thời gian thực hiện bảo hành không tính vào thời hạn bảo hành, nên phiếu cần ghi rõ cách tính khi máy nằm lại sửa.
Khi khách quay lại, nhân viên quét QR hoặc nhập serial để thấy ngày bán, hạn bảo hành và kết quả kiểm panel lúc nhập. Nếu máy trong hạn và lỗi thuộc phạm vi, cửa hàng mở phiếu sửa chữa; phiếu sửa cũ tra riêng trong mục Sửa chữa.
Lỗi khách phản ánh được đối chiếu với kết quả kiểm ban đầu. Điểm chết đã ghi từ lúc nhập nằm ngoài phạm vi theo cam kết trên phiếu, trong khi điểm chết mới xuất hiện trong thời hạn được xử lý. Cửa hàng theo dõi tiến độ sửa chữa và ghi chi phí linh kiện theo ca để đối chiếu với giá bán ban đầu.
Bảng dưới đây gom bốn nhóm tình trạng panel thường gặp thành một khung định giá. Mức giảm chỉ để tham khảo, cửa hàng tự hiệu chỉnh theo giá thị trường địa phương.

| Tình trạng panel | Mức giảm giá tham khảo | Điều kiện bán | Thời hạn bảo hành cửa hàng đặt |
|---|---|---|---|
| Panel sạch, đèn nền đều | Giảm theo đời máy, giữ giá cao nhất nhóm | Bán thông thường, kèm phiếu bảo hành theo serial | Cửa hàng tự đặt, ví dụ ngắn hạn |
| Điểm chết nhỏ, ngoài vùng giữa màn hình | Giảm nhẹ | Ghi vị trí điểm chết trên phiếu, khách xác nhận | Loại trừ điểm chết đã ghi |
| Ám màu hoặc đèn nền không đều | Giảm vừa | Nói rõ trước khi bán, chỉ bán cho khách chấp nhận | Hạn ngắn hơn máy sạch |
| Sọc hoặc vỡ panel | Giảm sâu, ưu tiên bán linh kiện | Không bán như máy dùng được | Không bảo hành nguyên máy |
Panel tốt giữ giá, panel lỗi nhẹ bán được khi cam kết rõ trên phiếu, panel lỗi nặng không nên bán như máy nguyên vẹn. Dòng quyết định của bảng là cột điều kiện bán, vì khách chấp nhận lỗi nhỏ khi biết trước và không chấp nhận khi phát hiện sau.
Bốn tuần đủ để đưa việc bán tivi cũ từ phiếu viết tay sang dữ liệu theo serial, mỗi tuần xử lý một lớp thông tin.
Đầu ra của tuần đầu là bảng tình trạng panel bốn mức và danh sách serial của mọi tivi đang tồn kho. Thao tác: in bảng, kiểm lại từng tivi theo bảng, sau đó nhập serial vào kho của Qranty.
Đầu ra của tuần thứ hai là toàn bộ tivi tồn có dòng riêng trong kho. Cửa hàng tự chuẩn bị file Excel gồm serial, danh mục, giá nhập và giá bán, sau đó dùng chức năng nhập Excel để đưa cả lô vào kho.
Đầu ra của tuần thứ ba là mỗi tivi đã bán có hạn bảo hành và kết quả kiểm panel nằm cùng một chỗ. Cửa hàng tạo trường tùy chỉnh như tình trạng panel, sau đó ghi vào trường tùy chỉnh của máy theo serial.

Đầu ra của tuần cuối là danh sách tivi tồn lâu và danh sách ca khách quay lại trong tháng. Cửa hàng lọc theo trường tùy chỉnh để thấy nhóm panel nào bán chậm, sau đó điều chỉnh bảng giá thu mua và điều khoản bảo hành.
Trong kinh doanh tivi cũ, đời dễ bán khác nhau theo từng địa phương, nên cửa hàng căn cứ vào lịch sử bán của chính cửa hàng. Tivi thông minh cỡ vừa với panel sạch là nhóm nên theo dõi trước, vì khách muốn dùng ứng dụng ngay khi mang về.
Thời hạn do cửa hàng tự đặt theo tình trạng panel và giá bán; 30 ngày chỉ là ví dụ minh họa. Hạn càng ngắn, phạm vi và điều khoản loại trừ càng cần ghi rõ, như bài chính sách bảo hành máy cũ đã nêu.
Cửa hàng giảm giá nhẹ, ghi vị trí và số điểm chết vào trường tùy chỉnh của máy theo serial, và để khách xác nhận trước khi nhận máy. Điểm chết đã ghi lúc bán được loại trừ khỏi bảo hành, nên khách quay lại với cùng lỗi đó được đối chiếu với phiếu.
Cửa hàng tra serial, đối chiếu lỗi với kết quả kiểm ban đầu và chính sách đã công bố. Nếu lỗi thuộc phạm vi bảo hành, cửa hàng mở phiếu sửa chữa; nếu máy hỏng do rơi vỡ hoặc vào nước, áp dụng điều khoản loại trừ đã ghi trên phiếu. Chính sách này cần nhắc khách trước khi nhận máy.
Lãi của kinh doanh tivi cũ được quyết định ở khâu kiểm panel và khâu ghi serial, không phải ở lúc chốt giá bán. Ba ý cốt lõi gồm: kiểm panel kỹ trước khi mua; định giá theo bảng thay cho cảm tính; bảo hành ngắn gắn với serial và phạm vi ghi rõ trên phiếu.
Việc tiếp theo cực nhỏ: lấy các tivi đang tồn kho, đọc serial sau lưng từng máy và ghi vào một danh sách duy nhất trong hôm nay.
Một điểm chết đã ghi trên phiếu là điều khoản đã thỏa thuận. Một điểm chết khách tự phát hiện sau ba ngày là cuộc tranh luận ở quầy.
Mỗi chiếc tivi cũ nên có serial, kết quả kiểm panel và hạn bảo hành nằm cùng một chỗ. Gói Free của Qranty gồm 100 sản phẩm và mã QR, không khóa chức năng để ép nâng cấp.